Przekładki, kratownice, wkładki i wypełnienia z tektury: rodzaje i dobór

Pudło chroni wyrób dopiero wtedy, gdy wyrób nie przesuwa się w środku. Do tego służą elementy wewnętrzne z tektury falistej: przekładki, kratownice, wkładki i wypełnienia. Nie zmieniają zewnętrznego wymiaru kartonu, ale decydują o tym, czy butelki nie zderzą się ze sobą, a ciężki element nie przebije dna. W tym artykule omawiamy rodzaje, zasady doboru i jeden wątek nowy: wpływ wypełnień na pustą przestrzeń w rozporządzeniu PPWR.

Do czego służą elementy wewnętrzne

  • Oddzielają wyroby od siebie, żeby się nie ocierały i nie uderzały.
  • Unieruchamiają wyrób w pudle, więc nie przesuwa się podczas transportu.
  • Rozkładają obciążenie, np. między warstwami na palecie.
  • Wzmacniają ścianki i dno pudła w miejscach, gdzie obciążenie jest największe.
  • Porządkują zawartość, ułatwiając pakowanie i liczenie sztuk.

W katalogu FEFCO elementy wewnętrzne mają osobną grupę 09 (zob. kody FEFCO).

Rodzaje elementów wewnętrznych

Przekładki płaskie

Prostokątne arkusze tektury kładzione między warstwami wyrobów lub między warstwami kartonów na palecie. Chronią powierzchnię wyrobu, wyrównują warstwę i poprawiają stabilność stosu.

Ikony pięciu elementów wewnętrznych z tektury: przekładki, kratownice, wkładki, narożniki i wypełniacze
Każdy element wewnętrzny chroni wyrób w inny sposób

Kratownice (przegrody)

Tekturowe przegrody tworzące komórki, w których stoją pojedyncze wyroby: butelki, słoiki, szklane naczynia. Dzięki nim wyroby się nie stykają, a pudło przejmuje uderzenia. Liczba komórek i ich wymiar zależą od średnicy wyrobu i układu w pudle.

Wkładki kształtowe

Wykrojone elementy dopasowane do kształtu wyrobu, np. gniazda na elementy elektroniczne albo zestawy kilku różnych przedmiotów. Unieruchamiają wyrób dokładniej niż przekładki, ale wymagają projektu i, przy nowych konstrukcjach, próbki.

Narożniki i profile ochronne

Elementy zabezpieczające krawędzie i narożniki wyrobów lub ładunków paletowych, szczególnie wrażliwych na obtłuczenia.

Wypełniacze

Materiał zajmujący wolną przestrzeń w pudle: papier, tektura w formie ścinków lub falistych pasów, folia bąbelkowa, pianka. Stosuje się je, gdy wyrób nie ma stałego kształtu lub pudło jest większe niż wyrób. Lepszym rozwiązaniem bywa dopasowanie pudła i zastosowanie wkładki, bo ogranicza ilość wypełniaczy.

Jak dobrać element do wyrobu

  1. Masa wyrobu: ciężkie wyroby wymagają wytrzymalszej tektury (zob. fale i warstwy tektury).
  2. Kruchość i wrażliwość na uderzenia: szkło i elektronika wymagają szczelniejszego unieruchomienia.
  3. Wymiary i tolerancje: element powinien trzymać wyrób, ale nie utrudniać pakowania. Zbyt ciasna kratownica spowalnia pakowanie, a zbyt luźna nie unieruchamia. Luz ustala się z uwzględnieniem tolerancji wymiarowej wyrobu.
  4. Kierunek fali: wytrzymałość tektury na ściskanie zależy od kierunku fal, a w elementach nośnych fale zwykle układa się pionowo, w kierunku obciążenia. Zob. badania tektury.
  5. Sposób pakowania: ręczne lub zautomatyzowane. Przy automacie element musi się składać i zakładać powtarzalnie.
  6. Wilgoć i temperatura: tektura chłonie wilgoć, a to obniża jej wytrzymałość (zob. wilgotność a nośność tektury).
  7. Weryfikacja na próbce: testy transportowe pokazują, czy element faktycznie trzyma wyrób (zob. testy ISTA).

Elementy wewnętrzne a PPWR i pusta przestrzeń

Art. 24 rozporządzenia (UE) 2025/40 ustala limit pustej przestrzeni 50% dla opakowań zbiorczych, transportowych i dla handlu elektronicznego od 1 stycznia 2030 r. (lub 3 lata po przyjęciu aktów wykonawczych, zależnie od tego, co późniejsze). Przepis wprost wskazuje, że przestrzeń wypełniona wypełniaczami, takimi jak ścinki papieru, wypełniacze powietrzne, folia bąbelkowa, wypełniacze gąbkowe i piankowe, wełna drzewna, chipsy polistyrenowe lub styropianowe, jest uznawana za pustą przestrzeń. Komisja ma przyjąć metodykę obliczania współczynnika do 12 lutego 2028 r., a szczegóły dotyczące elementów konstrukcyjnych, takich jak wkładki i przegrody, mogą zostać doprecyzowane. Najpewniejszym sposobem ograniczenia pustej przestrzeni jest więc dopasowanie wymiaru opakowania do wyrobu. Szerzej: opakowania jednostkowe, zbiorcze i transportowe oraz PPWR dla firm.

Dodatkowa korzyść: elementy z samej tektury są jednomateriałowe, więc łatwiej łączą się z opakowaniem w jeden strumień recyklingu niż rozwiązania łączące tekturę z piankami i foliami.

Lista kontrolna przed zamówieniem

  1. Podaj wymiary i masę wyrobu oraz liczbę sztuk w pudle.
  2. Opisz kruchość i miejsca szczególnie wrażliwe.
  3. Podaj sposób pakowania (ręczny czy automatyczny) i tempo.
  4. Ustal, czy elementy mają być składane, czy sztancowane z gotowego arkusza.
  5. Zaplanuj próbkę i test transportowy przed zamówieniem partii.

Najczęstsze pytania

Czym różni się przekładka od kratownicy?

Przekładka to płaski arkusz oddzielający warstwy wyrobów, a kratownica to przegrody tworzące komórki dla pojedynczych sztuk. Kratownica oddziela wyroby w poziomie, a przekładka w pionie.

Czy wkładka z tektury zastępuje wypełniacze?

W wielu przypadkach tak. Wkładka dopasowana do wyrobu unieruchamia go bez dodatkowych wypełniaczy, co ogranicza masę i ilość materiałów w paczce.

Czy elementy wewnętrzne liczą się do pustej przestrzeni według PPWR?

Przepis wprost nazywa pustą przestrzenią przestrzeń wypełnioną wypełniaczami, np. ścinkami papieru czy folią bąbelkową. Traktowanie wkładek i przegród doprecyzuje metodyka, którą Komisja ma przyjąć do 12 lutego 2028 r.

Jak dobrać wymiar kratownicy do butelek lub słoików?

Na podstawie największej średnicy wyrobu i tolerancji wymiarowej, z luzem, który pozwala na szybkie pakowanie, ale nie dopuszcza do przesuwania się. Warto sprawdzić to na próbce.

Czy można zamówić element wewnętrzny w małej serii?

To zależy od konstrukcji. Dla nietypowych wymiarów pytaj dostawcę o możliwość wykonania prototypu i krótkiej serii.


Artykuł przygotowała redakcja Tekturowo – serwis wiedzy o tekturze falistej, który prowadzi LOFREE Sp. z o.o. sp. k., producent opakowań Kartoniki.pl. Przekładki, kratownice i wkładki z tektury na dowolny wymiar: przekładki, kratownice i wkładki na kartoniki.pl.